Pura López, enfermeira, escritora e supervivente da COVID: “A vida deume unha segunda oportunidade e decidín aproveitala”
Jessica Fernández
En pouco máis de 150 páxinas, Pura López consegue estremecernos cunha narración en primeira persoa do que sufriu durante un mes prostrada pola COVID nunha cama de hospital. A enfermeira de profesión nunca pensou que algo así podía pasarlle a ela, pero con 71 anos a enfermidade chegou sen avisar como un catarro calquera e levouna ata o límite, pensando incluso que ía morrer.
No seu segundo libro, baixo o nome de ‘Bajo la sombra de la pandemia - La vida en pausa’, Pura López sostén que é unha obra -ao igual que a primeira, ‘La niña que quería ser pájaro’- autobiográfica, cuxa misión é “homenaxear a todas as persoas do ámbito sanitario que se xogaron a vida por nós durante a pandemia”, sostén. A súa é unha historia como moitas outras, pero con final feliz, porque está aquí para contalo. “A vida deume unha segunda oportunidade e decidín aproveitala”, destaca a autora do Páramo, que vive en Cataluña, onde desempeñou o seu labor profesional e desenvolveu a súa vida persoal.
López destaca que o seu foi “sorte”, xa que a COVID se levou moitas persoas que nin se puideron despedir das súas familias. “Vin persoas despedirse dos seus seres queridos a través do móbil dunha enfermeira. Iso era tristísimo. Eu tiven sorte porque a miña filla era enfermeira, entón camuflábase e viña verme, iso foi a miña salvación”, recoñece. Ademais, Pura, ao pasar dos 70 anos, formaba parte do grupo de persoas que quedaban fóra da opción de coidados intensivos, debido á falta de camas nos hospitais. “A miña filla púxose como louca e protestou tanto que ao final tiveron que buscar un sitio para min. Se non fora por iso, quizais non estaríamos falando agora”, declara.
Porén, Pura López non ten rancor cara aos sanitarios, dos que di que a trataron “de marabilla”, senón que critica un sistema sanitario colapsado que, ademais, non mellorou desde ese momento. A enfermeira denuncia que “a situación vivida entre 2020 e 2021 foi caótica: os sanitarios estaban desbordados, non sabían como afrontar a situación, faltaban recursos, medios e persoal”, pero incide en que “a cousa non só non mellorou, senón que empeorou”, sostendo que, “se volvese haber unha pandemia, estaríamos menos preparados”.
O DEFICIENTE SISTEMA SANITARIO
Pura López sempre se sentiu orgullosa da súa profesión. Despois de moitos anos de formación en Enfermería, Psiquiatría, e de Matrona, exerceu no ámbito da neuroloxía, no de dixestivo e rematou a súa vida en partos. Como ela, di, moitos profesionais da sanidade fórmanse nun país “onde tiñamos unha das mellores sanidades públicas do mundo”, destaca. Porén, durante a pandemia viuse como se desvanecía. “Houbo unha gran falta de sanitarios, á vez que foi a época na que menos persoas de baixa estiveron. Todos implicáronse para botar unha man e implicáronse incluso persoalmente, xa que moitos traballadores dos hospitais se infectaron. Arriscaron a vida por salvar a doutros. E iso era iso porque tamén faltaban recursos: reutilizábanse mascaras, guantes e incluso os traxes”, explica. O libro de Pura conta isto dunha maneira crítica, xa que, ademais, os sanitarios sufrían de forma dobre: estaban expostos ao virus e tiñan medo e, á vez, sufrían o trato da sociedade, que a pesar de aplaudir todos os días pola ventá, apartábanse deles pola rúa. A autora conta que unha amiga sanitaria contáballe que os veciños do seu edificio, cando a vían coller o ascensor, eles afastábanse e ían polas escaleiras.
Esa situación de maltrato cara aos sanitarios, sumado ás malas condicións salariais e a falta de médicos, que fan asumir aos que están máis carga de traballo fixeron que “moitos marcharan do país, empeorando aínda máis a sanidade pública”, explica Pura. “Agora, non hai médicos. Nos centros de atención primaria non hai médicos de garda, como moito unha vez á semana. E tamén as enfermeiras están asumindo funcións dos médicos que non deberían porque non están formadas para iso. Tamén aumentaron as listas de espera: para un resultado agora hai que esperar un mes e medio e antes en 15 días tíñalo. O peor é que isto non é cuestión dunha comunidade autónoma concreta, pasa en todas en todo o Estado. Eu teño unha amiga que paga 700 euros mensuais xunto co seu marido por un seguro privado. Quen se pode permitir iso?”, denuncia a autora.
Tal e como recoñece Pura, está mal para todos: para os que van á sanidade pública como os que traballan nela. “Aos sanitarios trátaselles moi mal. Non pode ser que un profesional con 6 anos de carreira máis un ano de MIR, como mínimo, empece cobrando o salario mínimo e máis se lle toca a especialidade en cidades como Madrid ou Barcelona, onde non hai unha vivenda a un prezo asumible. Para poder sobrevivir, teñen que facer moitísimas horas de garda, porque non teñen outra opción. O problema é que despois de 24 horas de garda, están cansados, e iso repercute no paciente”, declara. E engade que “tampouco é normal que, por falta de sanitarios, os médicos teñan que atender a un paciente en 5 minutos”.
En definitiva, o libro é unha crítica ao sistema, unha homenaxe aos sanitarios e un recordo á familia e aos amigos, “xa que houbo moitísima xente pendente de min. Sentín todo o seu cariño e forza, por iso non quería deixar este mundo”, explica.
O DÍA QUE PURA ÍA MORRER
Ademais da crítica ao sistema e a unha homenaxe aos sanitarios, o libro pon en valor á familia e aos amigos, “xa que houbo moitísima xente pendente de min. Sentín todo o seu cariño e forza, por iso non quería deixar este mundo”, explica.
Así, o segundo libro de Pura comeza co momento que ela considera “o peor da súa vida”. Tal e como relata, “houbo un día dos que estiven ingresada no que os médicos pensaban que ía morrer e chamaron ás miñas fillas para despedirse de min. Eu escoitaba pero non podía dicir nada, xa que estaba entubada, foi horroroso. Lembro que cando marcharon, quedei mirando cara arriba e sentín unha forza que tiraba de min, que me quería levar, pero eu non quería marchar. Lembro que tiven un diálogo interno pedíndolle a esa forza que me deixara quedar, que tiña que ver medrar aos meus netos. Así, resistinme a perder ás persoas que quería”. Despois dese momento, foise recuperando pouco a pouco, sufrindo a sede que lle daba o osíxeno e “chupando as gasas que me poñían na cara de forma desesperada”, recoñece.
A pesar de todo, está “agradecida” pola oportunidade de seguir neste mundo e da segunda oportunidade que está vivindo. “A recuperación foi dura, xa que estiven 28 días encamada sen poder andar, pero non me quedaron secuelas. O que fixen é volver á miña casa, fronte ao mar, que é o que máis me gusta, e ía levantándome de vez en cando para camiñar un pouco, porque me cansaba. Co paso do tempo e o moito que me coidaron, fun mellorando e empecei a dar paseos, ata que puiden volver a bailar, que é o que me gusta. O que peor levo agora é a parte mental. Collinlle medo á morte, porque a sensación irme asustoume moitísimo”.
Con todo, Pura, como muller forte e valente que é, pon por diante o positivo, como todo o cariño que se levou desa etapa por parte dos sanitarios e das súas persoas achegadas, así como os ratos nos que, ao non poder facer outra cousa, pensaba historias de persoas que lle marcaran durante a súa vida. “Os pensamentos que me viñeron á mente no hospital servíronme para reflexionar sobre a miña vida e a dos demais, e tamén para valorar este camiño que temos a sorte de poder vivir”, conclúe Pura.